مقاومت‌ها را بهتر بشناسیم

مقاومت‌ها را بهتر بشناسیم

مقاومت‌ها را بهتر بشناسیم
مقاومت‌ها را بهتر بشناسیم

سلام امروز تصمیم گرفتم در یه مجموعه چند بخشی پکیج قطعات و نحوه شناسایی و خواندن مقادیر آنها را توضیح بدم . در توضیحاتی هم که میدم از ساده ترین گفتار استفاده میکنم که قابل استفاده برای همه باشه . توی این مطب قرار نیست که در مورد نحوه کار و کاربرد صحبت کنم و هدف شناخت و شناسایی انواع قطعه و خواندن مقادیر آنها است. این نکته هم باید بگم اطلاعاتی که در ادامه میخونید در مورد اکثریت قطعات است و احتمالا مورد نقض هم براشون پیدا میشه .

 

مقاومت‌ها:

خوب بریم سر اصل مطب، مقاومت رو هر کسی که دست کم یه کیت الکترونیکی مونتاژ کرده باشه میشناسه مقاومت بر اساس نوع کاربرد، توان و اشکال متفاوتی دارد .

مقاومت‌های توان بالا :

 

مقاومت توان بالا

 

این مقاومت‌ها عموما به صورت سیم پیچ هایی از فلزات با خاصیت مقاومت الکتریکی بالا ساخته می‌شوند و به علت داشتن فضای زیاد بر روی قطعه مقدار اهم، توان، دیگر پارامتر های مورد نیاز بر روی آنها چاپ می شود. این مقاومت ها از توان 10 وات تا بیش از 500 وات تولید و مورد استفاده قرار می‌گیرند.

مقاومت‌های توان متوسط و کم :

 این دسته از مقاومت ها استفاده بیشتری در الکترونیک دارند و تنوع ظاهری بیشتری نیز در آنها وجود دارد .

مقاومت‌های بالاتر از 3 وات :

مقاومت آجری

 

به طور معمول بدنه ای از جنس سرامیک و به شکل آجر دارند و به مقاومت آجری معروف هستند مقادیر این مقاومت ها به طور عددی روی آنها نوشته می شود و درصد خطای آنها با استفاده از کد هایی از حروف نشان داده می شود که در جدول زیر مشاهده می کنید .

جدول تلورانس مقاومت های کمتر از 3 وات

معمولا مقاومت های آجری دارای مقدار پایین هستند و مقدار آنها شامل ممیز می‌‍‌شود به همین منظور در بعضی از شرکت ها حروفی به منظور ممیز و به جای علامت آن استفاده می‌شود.

 

جدول تلورانس مقاومت های کمتر از 3 وات

برای درک بهتر چند مثال در این رابطه میزنم :

5R6K = 5.6 Ω 10%

R25J = 0.25 Ω 5%

47K J = 47 Kilo Ω 5%

موارد گفته شده در مورد این نوع مقاومت، در مورد مقاومت های دیگر نظیر مقاومت های آرایه ای نیز صدق می‌کند .

مقاومت‌های 1/8 وات تا 3 وات :

در این نوع مقاومت ها از نوار‌های رنگی برای تعیین مقدار و درصد خطا استفاده می کنند که برای محاسبه مقدار این مقاومت ها از جدول زیر استفاده می شود، لازم است که توجه شود که این مقاومت‌ها در انواع چهار باند و پنج باند و شش باند تولید می شوند که همیشه یک رنگ که با فاصله ی بیشتری از بقیه قرار دارند درصد خطا (مقدار تلرانس ) را نشان می‌دهد و اولین باند از جهت مخالف تا دومی ( در چهار باند ) ( سومی در پنج باند و شش باند ) مقداری عددی و باند آخر توان ضریب 10 در باقی اعداد است .

در مقاومت های شش باند ، باند ششم بعد از تلرانس قرار داره .

 رنگ ششم بیانگر ضریب دمایی مقاومت است به این معنا که مقدار مقاومت چقدر به ازای هر درجه تغییر دما تغییر خواهد کرد، عدد بدست آمده از جدول را در فرمول زیر قرار می‌دهیم و تغییرات مقاومت بدست می‌آید :

R = R0 × ( 1 + TCR × ( T – T0))

R = 50Ω × ( 1 + 0.00005 1/°C × 25°C ) = 50.0625 Ω

برای درک بهتر به مثال ها توجه کنید .

رنگ مقاومت

 

مقاومت‌های یک وات و پایین تر نصب سطحی (SMD) :

مقاومت SMD

 

این نوع مقاومت از نظر محاسبات مقدار، تفاوتی با مقاومت های رنگی ندارد. با این تفاوت که بجای رنگ از عدد معادل رنگ ها استفاده می شود و بر روی مقاومت نوشته می شود، این مقاومت ها در تلرانس های یک و 5 درصد عموما موجود هستند که تلرانس بر روی مقاومت نوشته نمی‌شود و فقط با توجه به تعداد عدد ها می‌توان تلرانس را تشخیص داد ( سه رقمی 5 درصد و 4 رقمی یک درصد می باشد ) .

به عنوان مثال :

103 = 10 Kilo Ω

222 = 2.2 Kilo Ω

1002 = 10 Kilo Ω

این روش در مورد تمام مقاومت های نصب سطحی صادق نیست و مقاومت های زیر 10 اهم روش های دیگری دارند که شامل علائم و حروف می‌باشد .

به طور معمول از حرف R برای نشان دادن ممیز استفاده می‌شود به عنوان مثال :

4R7 = 4.7 Ω

R56 = 0.56 Ω

R382 = 0.382 Ω

علامت دیگری که بر روی مقاومت‌ها استفاده می‌شود کشیدن خط به زیر عدد موجود روی مقاومت است که به معنی معکوس کردن ضریب مقاومت است. به عنوان مثال:

103 = 10 milli Ω

در نوع دیگر نوشتار بر روی مقاومت‌ها، دو عدد صحیح و یک حرف نوشته می شود که به استاندارد EIA معروف است. برای خواندن این مقاومت‌ها مقدار معادل دو عدد صحیح از جدول زیر برداشت می‌شود . سپس در عدد معادل حرف که از جدول بعدی بدست می آید ضرب می کنیم و عدد حاصل مقدار مقاومت است.

 استاندارد EIA مقاومت ها

استاندارد EIA مقاومت ها

 

برای خواندن این نوع نوشتار حتما باید این جدول را به همراه داشته باشید.  در ادامه یک مثال برای درک بهتر استاندارد :

68X=        68=> 499      X=> 0.1           —->      49.9 Ω

استاندارد فوق به دلیل داشتن 96 کد به EIA96 معروف است.

فوت پرینت  مقاومت‌ها :

در ادامه بحث به انواع فوت پرینت های مقاومت‌ها می پردازیم اما قبل از آن چند مورد که به اشتباه مورد استفاده قرار می گیرد را توضیح می‌دهم .

در حالت کلی دو نوع تکنولوژی نصب قطعات بر روی برد وجود دارد :

1.      THT (Through Hole Technology) نصب با استفاده از سوراخ ؛ قطعات با این تکنولوژی رو میگن THD (Through Hole Device)   قطعاتی که با استفاده از سوراخ نصب می شوند.

2.      SMT (Surface Mount Technology) نصب بر روی برد ؛ قطعات با این تکنولوژی رو میگن SMD (Surface Mount Device)   قطعاتی که بر روی سطح برد (رو یا زیر) نصب می شوند.

این دو تکنولوژی در مورد تمامی قطعات وجود دارد و در تمام سری این مقالات به نوبت آنها را معرفی می‌کنم . حالا بریم سراغ بحث شیرین مقاومت :

مقاومت‌های THD بخاطر اینکه دارای دو پایه هستند و زیاد به فاصله این دو پایه حساس نیستند دارای استاندارد قطعی نمی باشند ، ولی به دو صورت ایستاده و خوابیده بر روی برد ها استفاده می‌شوند که با استفاده از انداره میان دو پایه و عرض مقاومت میتوان برای آنها فوت پرینت طراحی کرد . نمونه هایی از این مقاومت‌ها را در زیر مشاهده می‌کنید.

 

مقاومت های THD

مقاومت‌های SMD بر خلاف نوع THD دارای ابعاد و اندازه های مشخص و استاندارد شده ای هستند که در ادامه این استاندارد ها با جزئیات آنها آورده شده است .

 

استاندارد مقاومت های SMD

 

در جدول بالا تمام استناندارد ها در دو سیستم متریک و امپریال آورده شده و به طور معمول اسناندارد امپریال در ایران استفاده می‌شود . نکته قابل بیان این است که در بعضی از سایز ها ابعاد دو استاندارد باهم تفاوت دارد ولی کد یکسانی دارند و گاهی باعث خطا در طراحی فوت پرینت برای مبتدیان می شود . به عنوان مثال سایز 0402 متریک با 0402 امپریال تفاوت بسیار زیادی با هم دارند .

استاندارد هایی نیز وجود دارند که کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرند و کاربرد خاص دارند، که در تصویر زیر می‌توانید مشاهده نمایید .

اندازه مقاومت های SMD

 

 

 منابع :

https://www.omnicalculator.com/physics/resistor-color-code

http://www.bestsoldering.com/resistor-colour-codes-/

https://www.electronics-otes.com/articles/electronic_components/resistors/surface-mount-smt-smd-resistor.php

https://www.hobby-hour.com/electronics/4-digit-smd-resistors.php

 

 

 

 

حمایت از نوید حبیبی

خوشحال میشیم برای تداوم و کیفیت ما رو حمایت کنید.

0 نفر

پــــســنــدیـده انـد

توجه

دیدگاه ها

12 دیدگاه

  • ســوشی یـــانس
    ۱۶ آذر ۱۴۰۰

    سلام و خسته نباشید.
    ضمن تشکر بابت توضیحاتی که فرمودین ،
    لازم دیدم بابت معرفی
    نرم افزار «اسکن رنگ مقاومت‌ها» از شما تشکر ویژه داشته باشم.
    هم چنین سوالی داشتم در این مورد که:
    آیا بستن دو مقاومت SMD به صورت موازی با بستن آن بصورت خطی(پشت‌سرِهم) تفاوت دارد یا نه ؟
    ممنون و موفق باشید.

    • Sisoog Os
      Sisoog Os
      ۱۸ آذر ۱۴۰۰

      سلام خواهش میکنم
      مطمئنا همینطور هست
      مقاومت ها وتقی بصورت سری بسته میشند مقدارشون با هم جمع میشه و وقتی موازی قرار میگیرند طبق فرمول مشخصی مجدد مقاومت اونها کم خواهد شد و البته توان مقاومت ها افزایش خواهند یافت

      • ســوشی یـــانس
        ۱۸ آذر ۱۴۰۰

        ممنون از توجه و پاسخ‌تون.
        برقرار باشید.

  • Mr.Bird_Amir
    ۲۹ مرداد ۱۴۰۰

    سلام. وقتتون بخیر و خوشی.
    خسته نباشید🙏👍

    بابت توضیحات و مثال ها بسیار ممنونم .
    کاملاً به زبان ساده و قابل درک نوشته شده.

    خلاصه در کل عالی بود و لذت بردم.

    خیر امواتتون. خدا به کار و زندگی و جیبتون هزاران هزار برکت بده.

    با تشکر و سپاس فراوان
    #امیر_حبیبی

  • میلاد
    ۸ آبان ۱۳۹۹

    سلام لطفا جدول اصلاح شود .
    0201=1/20 w
    0402=1/16 w
    0603=1/10 w
    0805= 1/8 w *
    1206=1/4 w *
    1210=1/2 w *
    2010=3/4 w *
    2512=1 w

    • Digi Boy
      Digi Boy
      ۱۱ آبان ۱۳۹۹

      درود بر شما.
      ممنون، منظورتون جدول آخر هست؟ کدام مقادیر اشتباه هستند؟

      • میلاد
        ۳ دی ۱۳۹۹

        سلام انهایی که علامت * دارند
        برای مثال در جدول شما ( 2010 ) 1.2 w درج شده در صورتی که 3.4w است
        1206 را 1/8 w درج شده که 1/4 w است

  • ارژنگ
    ۲۱ اسفند ۱۳۹۷

    با درود و سپاس
    جامع و مفید بود.موفق و پاینده باشید.

    • Nasim Hematian
      electronic girl
      ۲۱ اسفند ۱۳۹۷

      سلام. ممنون از لطف شما دوست عزیز

  • کیان
    ۲۰ اسفند ۱۳۹۷

    سلام وخدا قوت
    لطفاً درمورد خازنها مخصوصا ازنوع smd هم مطلب اموزشی قرار بدید ؛کلا خازنهای smd فهمیدن اینکه چه ظرفیتی دارند ،در ابهامه ،وکاربرد فراوانی هم در مدارات امروزه دارند
    تشکر

    • Nasim Hematian
      electronic girl
      ۲۱ اسفند ۱۳۹۷

      سلام دوست عزیز
      در قسمت بعدی این مجموعه مقالات به مبحث خازن ها و سلف ها خواهیم پرداخت.
      با سیسوگ همراه باشید.

پر بحث ترین ها

مسابقه دوم : چالش برنامه نویسی به زبان C

مسابقه اول سیسوگ (مسابقه اول: درک سخت افزار) انتقادهای زیادی رو در پی داشت تا جایی که حتی خودمم به نتیجه مسابقه...

Zeus ‌ Zeus ‌
  • 2 سال پیش

راه اندازی LCD گرافیکی Nokia 1661 و دانلود کتابخانه آن

LCD گرافیکی یکی از مهم ترین پارامترهای موجود در طراحی انواع مدارات الکترونیکی پیچیده و حتی ساده است ، نمایش وضعیت و...

Zeus ‌ Zeus ‌
  • 4 سال پیش

ریموت کدلرن و چکونگی دکد کردن آن به همراه سورس برنامه

ریموت کنترل امروزه کاربرد زیادی پیدا کرده است؛ از ریموت‌های درب بازکن تا ریموت‌های دزدگیر و کنترل روشنایی همه از یک اصول اولیه پیروی می‌کنند و آن‌هم ارسال اطلاعات به‌صورت بی‌سیم است....

Zeus ‌ Zeus ‌
  • 5 سال پیش

همه چیز درباره ریموت کنترل‌های هاپینگ

امنیت همیشه و در همه‌ی اعصار، مقوله‌ی مهم و قابل‌توجه‌ ای بوده و همیشه نوع بشر به دنبال امنیت بیشتر، دست به ابداعات و اختراعات گوناگونی زده است. ریموت کنترل یکی از این اختراعات است. در این مقاله، به بررسی امنیت انواع ریموت‌های کنترل خواهیم پرداخت....

Zeus ‌ Zeus ‌
  • 5 سال پیش

مسابقه سوم: استخراج داده از رشته ها در زبان C

نزدیک به 5 ماه از مسابقه دوم سیسوگ می‌گذره و فکر کردم که بد نیست یک چالش جدید داشته باشیم! البته چالش‌ها...

Zeus ‌ Zeus ‌
  • 2 سال پیش

مسابقه ششم: بزن میکروکنترلر را بسوزون!

بزنم میکروکنترلر را بسوزونم اونم تو  این شرایط!، طراحی مسابقه از اون چیزی که به نظر می‌رسه سخت‌تر است، باید حواست باشه...

Zeus ‌ Zeus ‌
  • 10 ماه پیش

آموزش قدم به قدم راه اندازی +NRF24L01

آموزش قدم به قدم راه اندازی +NRF24L01  با کتابخانه سازگار با انواع میکروکنترلرها و کامپایلرها قبل از اینکه قسمت بشه با ماژول...

رسول خواجوی بجستانی رسول خواجوی بجستانی
  • 3 سال پیش

ساخت ماینر با FPGA و ARM

چند ماهی هست که تب بیت کوین و ارزهای دیجیتال خیلی بالا رفته! چه شد که این پست را نوشتم همانطور که...

Zeus ‌ Zeus ‌
  • 3 سال پیش

کار با ماژول تمام عیار mc60 – قسمت دوم – راه اندازی OpenCPU

در قسمت اول به یکسری اطلاعات کلی ماژول mc60 پرداختیم، با نرم افزار QNavigator کار کردیم و یک هدربرد هم برای کار...

Mahdi.h   Mahdi.h  
  • 3 سال پیش

مسابقه چهارم: کدام حلقه سریع‌تر است؟

حدود ۷ ماه پیش، مسابقه سوم سیسوگ رو برگزار کردیم و کلی نکته در مورد خواندن رشته‌های ورودی را بررسی کردیم. فکر...

Zeus ‌ Zeus ‌
  • 1 سال پیش
سیـــســـوگ

مرجع متن باز آموزش الکترونیک