شرکت Flipper Devices، سازنده دستگاه شناختهشده Flipper Zero، کمپین تأمین مالی محصول جدید خود با نام Flipper One را آغاز کرده است؛ دستگاهی قابلحمل که قابلیتهای یک کامپیوتر لینوکسی، ابزار بررسی شبکه و پلتفرم توسعه سیستمهای امبدد را در یک مجموعه ترکیب میکند.
Flipper One به پردازنده هشتهستهای Rockchip RK3576، میکروکنترلر Raspberry Pi RP2350، حافظه رم ۸ گیگابایتی و شتابدهنده هوش مصنوعی با توان محاسباتی اسمی ۶ TOPS مجهز شده است.
این دستگاه همچنین دارای دو پورت اترنت گیگابیتی، Wi-Fi 6E، بلوتوث ۵٫۲ و رابط توسعه M.2 است که امکان اتصال تجهیزات جانبی مانند مودم 5G، ماژول LoRa و تجهیزات رادیویی را فراهم میکند. با وجود شباهت نام Flipper One و Flipper Zero، شرکت سازنده تأکید کرده که محصول جدید جایگزین مستقیم Flipper Zero نیست؛ بلکه یک پلتفرم متفاوت با تمرکز بر لینوکس، ارتباطات شبکه و پردازش محلی است.
Flipper One را میتوان یک کامپیوتر امبدد قابلحمل دانست که برای اجرای برنامههای لینوکسی، بررسی شبکهها و توسعه ابزارهای اختصاصی طراحی شده است. در بردهای توسعهای مانند Raspberry Pi، معمولاً پردازنده، حافظه و رابطهای ارتباطی روی یک برد قرار دارند و کاربر برای استفاده قابلحمل باید نمایشگر، باتری، بدنه و تجهیزات جانبی را جداگانه تهیه کند.
اما Flipper One این اجزا را در یک دستگاه آماده و قابلحمل ترکیب کرده است. این محصول دارای نمایشگر داخلی، کلیدهای کنترلی، باتری، رابطهای شبکه و امکانات توسعه سختافزاری است. همچنین میتوان آن را از طریق HDMI یا USB-C به نمایشگر خارجی متصل کرد و از محیط دسکتاپ لینوکس استفاده کرد. با این حال، ویژگی اصلی Flipper One صرفاً اجرای لینوکس نیست؛ بلکه استفاده همزمان از یک پردازنده قدرتمند و یک میکروکنترلر مستقل است.
| ویژگی | مشخصات اعلامشده |
| سازنده | Flipper Devices |
| پردازنده اصلی | Rockchip RK3576 |
| معماری CPU | چهار هسته Cortex-A72 و چهار هسته Cortex-A53 |
| فرکانس Cortex-A72 | تا ۲٫۲ گیگاهرتز |
| فرکانس Cortex-A53 | تا ۱٫۸ گیگاهرتز |
| میکروکنترلر مستقل | Raspberry Pi RP2350 |
| شتابدهنده AI | NPU با توان اسمی ۶ TOPS |
| پردازنده گرافیکی | Arm Mali-G52 MC3 |
| حافظه رم | ۸ گیگابایت LPDDR5 |
| حافظه داخلی | ۶۴ گیگابایت UFS 2.2 |
| نمایشگر داخلی | ۲۵۶ در ۱۴۴ پیکسل، خاکستری |
| شبکه سیمی | دو پورت Gigabit Ethernet |
| شبکه بیسیم | Wi-Fi 6E و Bluetooth 5.2 |
| ارتباط سلولی | 4G/5G با ماژول اختیاری |
| رابط توسعه | M.2 Key-B و GPIO |
| سیستمعامل | Flipper OS مبتنی بر Debian Linux |
| باتری | ظرفیت هدف حدود ۷۰۰۰ میلیآمپرساعت، هنوز نهایی نشده |
| قیمت آغاز کمپین | ۳۹۹ دلار |
| زمان تخمینی تحویل | ژوئیه ۲۰۲۷ |
این مشخصات مربوط به طراحی اعلامشده دستگاه هستند. از آنجا که محصول هنوز در مرحله تأمین مالی و آمادهسازی تولید است، برخی جزئیات ممکن است پیش از عرضه نهایی تغییر کنند.
یکی از جالبترین ویژگیهای Flipper One، استفاده از دو پردازنده مستقل برای انجام وظایف متفاوت است. پردازنده اصلی Rockchip RK3576 اجرای سیستمعامل لینوکس و برنامههای سنگین را بر عهده دارد. در مقابل، میکروکنترلر RP2350 وظایفی مانند مدیریت نمایشگر، کلیدهای دستگاه، وضعیت تغذیه و کنترل بخشهایی از فرآیند راهاندازی را انجام میدهد.
پردازنده RK3576 یک System-on-Chip یا SoC است که چند بخش پردازشی را در یک تراشه ترکیب میکند. این تراشه دارای هشت هسته CPU، پردازنده گرافیکی و شتابدهنده هوش مصنوعی است. هستههای Cortex-A72 و Cortex-A53 برای اجرای سیستمعامل و برنامههای کاربردی استفاده میشوند. این ترکیب امکان اجرای وظایفی مانند مدیریت شبکه، پردازش داده، اجرای رابط کاربری و بعضی الگوریتمهای هوش مصنوعی را فراهم میکند.
پردازنده همچنین از رابطهای پرسرعت مانند USB 3 و PCIe پشتیبانی میکند.
RP2350 میکروکنترلری از شرکت Raspberry Pi است که در این دستگاه بهعنوان پردازنده کمکی استفاده میشود. این میکروکنترلر دارای دو هسته پردازشی قابل پیکربندی بر پایه Arm Cortex-M33 یا معماری RISC-V است.
در Flipper One، RP2350 وظایف کممصرف و کنترلی را انجام میدهد. برای مثال، نمایشگر داخلی و کلیدهای فیزیکی توسط این میکروکنترلر مدیریت میشوند.
این معماری باعث میشود حتی زمانی که پردازنده لینوکسی خاموش است یا هنوز راهاندازی نشده، بخشهایی از رابط کنترلی دستگاه در دسترس باشند.
MPU یا Microprocessor معمولاً برای اجرای سیستمعاملها و برنامههای پیچیده طراحی میشود. در مقابل، MCU یا Microcontroller اغلب پردازنده، حافظه و تجهیزات جانبی کنترلی را در یک تراشه یکپارچه میکند.
| ویژگی | MPU | MCU |
| کاربرد اصلی | پردازش عمومی و اجرای سیستمعامل | کنترل سختافزار و تجهیزات جانبی |
| سیستمعامل متداول | Linux، Android و سیستمعاملهای مشابه | Bare-metal یا RTOS |
| حافظه | معمولاً حافظه خارجی با ظرفیت بالا | اغلب حافظه داخلی |
| مصرف انرژی | معمولاً بالاتر | معمولاً پایینتر |
| کاربرد در Flipper One | RK3576 | RP2350 |
این تقسیمبندی مطلق نیست؛ برخی MCUها میتوانند سیستمعاملهای پیچیدهتری اجرا کنند و بعضی MPUها نیز دارای هستههای بلادرنگ هستند. اما در Flipper One، وظایف این دو پردازنده بهصورت مشخص از یکدیگر جدا شدهاند.

فرض کنید یک دستگاه صنعتی باید دادههای حسگرها را دریافت کند، آنها را پردازش کند و در عین حال وضعیت تغذیه و تجهیزات جانبی خود را مدیریت کند. اگر تمام وظایف روی یک پردازنده لینوکسی اجرا شوند، خاموش شدن یا راهاندازی مجدد سیستمعامل ممکن است بر بخشهای دیگر دستگاه تأثیر بگذارد.
اما اگر یک میکروکنترلر مستقل مسئول وظایف پایه باشد، میتوان برخی از این عملکردها را جدا از سیستمعامل اصلی مدیریت کرد. برای مثال، در معماری Flipper One، میکروکنترلر RP2350 میتواند وضعیت دستگاه را نمایش دهد و بخشهایی از کنترل تغذیه را انجام دهد، حتی زمانی که پردازنده اصلی فعال نیست.
این رویکرد در بسیاری از تجهیزات صنعتی، دستگاههای قابلحمل و سامانههای اینترنت اشیا کاربرد دارد. البته وجود دو پردازنده بهتنهایی به معنی افزایش ایمنی عملکردی یا تضمین قابلیت اطمینان نیست. ارتباط بین پردازندهها و رفتار سیستم در شرایط خطا نیز باید طراحی و آزمایش شود.
Rockchip RK3576 دارای یک واحد پردازش عصبی یا Neural Processing Unit (NPU) با توان محاسباتی اسمی ۶ TOPS است. TOPS مخفف Trillion Operations Per Second و به معنی تریلیون عملیات در ثانیه است.
این شاخص برای بیان ظرفیت محاسباتی بعضی شتابدهندههای هوش مصنوعی استفاده میشود. NPU برای اجرای برخی عملیات شبکههای عصبی بهینه شده است. برای مثال، در یک پروژه Edge AI میتوان از شتابدهنده برای اجرای مدلهای تشخیص تصویر یا دستهبندی داده استفاده کرد.
خیر، عدد TOPS بهتنهایی نشاندهنده سرعت اجرای تمام مدلهای هوش مصنوعی نیست. عملکرد واقعی به عواملی مانند ساختار مدل، نوع داده، دقت محاسباتی، حافظه و پشتیبانی نرمافزاری بستگی دارد.
برای مثال، ممکن است یک مدل کوچک تشخیص تصویر بهخوبی روی NPU اجرا شود، اما یک مدل دیگر به دلیل استفاده از عملیات پشتیبانینشده، نیازمند اجرای بخشی از پردازش روی CPU باشد. بنابراین برای ارزیابی توان AI دستگاه باید سازگاری مدل با ابزارهای نرمافزاری Rockchip و نتایج آزمون عملی بررسی شود.
Flipper One از سیستمعاملی به نام Flipper OS استفاده میکند که بر پایه Debian Linux توسعه یافته است. یکی از اهداف مهم این پروژه، استفاده از هسته اصلی لینوکس یا Mainline Linux است.
در بسیاری از بردهای امبدد، سازنده تراشه یک نسخه اختصاصی از هسته لینوکس ارائه میکند که به آن Board Support Package یا BSP گفته میشود. این نسخه ممکن است شامل تغییرات و درایورهایی باشد که هنوز وارد هسته اصلی لینوکس نشدهاند. چنین شرایطی گاهی باعث میشود ارتقای سیستمعامل به نسخههای جدید دشوار شود.
اگر سختافزار توسط هسته اصلی لینوکس پشتیبانی شود، توسعهدهنده میتواند از نسخههای جدیدتر هسته و ابزارهای عمومی لینوکس استفاده کند. این موضوع میتواند نگهداری بلندمدت نرمافزار و دریافت اصلاحات امنیتی را سادهتر کند.
Flipper Devices اعلام کرده برای توسعه پشتیبانی Mainline از پردازنده RK3576 با شرکت Collabora همکاری میکند. هدف این همکاری، کاهش وابستگی به درایورهای اختصاصی و فراهم کردن یک پلتفرم نرمافزاری بازتر است. با این حال، نباید این هدف را به معنی تکمیل تمام بخشهای نرمافزاری دستگاه دانست. در زمان اعلام خبر، توسعه برخی درایورها و حذف وابستگیهای بسته هنوز ادامه دارد. همچنین ممکن است بخشهایی از تجهیزات بیسیم یا ارتباط سلولی به فریمور اختصاصی نیاز داشته باشند.
Flipper One دارای دو پورت اترنت گیگابیتی است. این ویژگی امکان استفاده از دستگاه در کاربردهایی مانند بررسی اتصال شبکه، پایش تجهیزات و توسعه ابزارهای ارتباطی را فراهم میکند. برای مثال، مهندس میتواند از یک پورت برای اتصال به شبکه محلی و از پورت دیگر برای ارتباط با یک تجهیز آزمایشگاهی استفاده کند.
وجود دو رابط مستقل میتواند در سناریوهایی مانند مسیریابی، ایجاد شبکه آزمایشگاهی و جداسازی بخشهای ارتباطی مفید باشد. همچنین دستگاه میتواند در پیکربندی مناسب، نقش یک روتر کوچک یا ابزار عیبیابی شبکه را ایفا کند.
شرکت سازنده از قابلیتهایی مانند مدیریت چند اتصال WAN، مسیریابی، فایروال و VPN نیز نام برده است. این قابلیتها به نرمافزار و تنظیمات مناسب وابستهاند و عملکرد نهایی آنها باید روی دستگاه تولیدی بررسی شود.
یکی دیگر از ویژگیهای Flipper One، پشتیبانی از Wi-Fi 6E است. Wi-Fi 6 بر اساس استاندارد IEEE 802.11ax توسعه یافته و در باندهای ۲٫۴ و ۵ گیگاهرتز استفاده میشود.
Wi-Fi 6E امکان استفاده از فناوری Wi-Fi 6 در باند ۶ گیگاهرتز را نیز فراهم میکند. این باند میتواند کانالهای بیشتری برای ارتباطات بیسیم در اختیار تجهیزات سازگار قرار دهد.
در نتیجه، در شرایط مناسب ممکن است تداخل ناشی از تراکم شبکههای قدیمی کمتر شود. البته استفاده از باند ۶ گیگاهرتز به قوانین کشور، پشتیبانی روتر و تجهیزات گیرنده بستگی دارد. Flipper One از ارتباط Wi-Fi 6E با پیکربندی 2×2 MIMO و بلوتوث ۵٫۲ پشتیبانی میکند. این ویژگیها برای توسعه و بررسی تجهیزات IoT و شبکههای بیسیم کاربرد دارند.
Flipper One دارای یک رابط توسعه M.2 از نوع Key-B است. M.2 یک استاندارد اتصال سختافزاری برای ماژولهای کوچک است که بسته به طراحی میتواند رابطهایی مانند PCIe، USB و SATA را در اختیار قرار دهد. در Flipper One، این رابط از مسیرهای ارتباطی مختلفی مانند PCIe 2.1، USB و SATA پشتیبانی میکند. شرکت سازنده چند ماژول اختیاری را نیز معرفی کرده است.
| ماژول | کاربرد |
| مودم 4G/5G | ارتباط سلولی و انتقال داده |
| LoRa | ارتباط بیسیم کمسرعت و دوربرد |
| SDR | پردازش و دریافت سیگنالهای رادیویی با نرمافزار |
| ماژولهای توسعه سازگار | افزودن قابلیتهای ارتباطی یا پردازشی |
LoRa یک فناوری ارتباط بیسیم است که برای انتقال داده با نرخ نسبتاً پایین و برد زیاد طراحی شده است. این فناوری در کاربردهایی مانند شبکه حسگرها، پایش محیطی و بعضی سامانههای IoT استفاده میشود.
در Flipper One، پشتیبانی از LoRa از طریق ماژول اختیاری فراهم میشود. بنابراین دستگاه در نسخه پایه لزوماً دارای رادیوی LoRa داخلی نیست.
SDR یا Software-Defined Radio به سامانهای گفته میشود که بخشی از عملکردهای پردازش سیگنال رادیویی را بهجای مدارهای ثابت، با استفاده از نرمافزار انجام میدهد. این فناوری در آموزش مخابرات، تحلیل سیگنال و توسعه سامانههای رادیویی کاربرد دارد.
Flipper Devices برای Flipper One یک ماژول SDR نیز در نظر گرفته است، اما مشخصات نهایی این ماژول هنوز در حال تکمیل است.
علاوه بر امکانات شبکه، Flipper One دارای رابط GPIO برای اتصال تجهیزات خارجی است. GPIO مخفف General-Purpose Input/Output است و برای دریافت یا تولید سیگنالهای دیجیتال استفاده میشود. این رابط میتواند برای اتصال مدارهای آزمایشی، ماژولهای توسعه و تجهیزات کنترلی کاربرد داشته باشد. در Flipper One، بخشی از پایههای GPIO به میکروکنترلر RP2350 و بخشی به پردازنده اصلی مربوط میشوند.
این ویژگی امکان توسعه ابزارهایی را فراهم میکند که هم به پردازش لینوکسی و هم به ارتباط مستقیم با سختافزار نیاز دارند. البته برای اتصال هر ماژول باید ولتاژ منطقی پایهها، جریان مجاز و عملکرد دقیق آنها از مستندات فنی بررسی شود.
یکی از نکات مهم این خبر آن است که Flipper One نسخه دوم Flipper Zero محسوب نمیشود. Flipper Zero بیشتر برای تعامل با پروتکلهای رادیویی و تجهیزات دیجیتال نزدیک طراحی شده است. در مقابل، Flipper One یک کامپیوتر لینوکسی قابلحمل با تمرکز بر شبکههای IP، پردازش و توسعه نرمافزار است.
| ویژگی | Flipper Zero | Flipper One |
| معماری اصلی | مبتنی بر میکروکنترلر STM32 | پردازنده RK3576 و میکروکنترلر RP2350 |
| اجرای Linux | خیر | بله |
| اترنت گیگابیتی داخلی | خیر | دو پورت |
| Wi-Fi 6E داخلی | خیر | بله |
| شتابدهنده NPU | خیر | ۶ TOPS |
| NFC و RFID داخلی | بله | بهصورت قابلیت پایه مشابه Zero معرفی نشده |
| تمرکز اصلی | تعامل با پروتکلها و تجهیزات دیجیتال | شبکه، لینوکس و پردازش امبدد |
بنابراین انتخاب میان این دو محصول باید بر اساس نوع پروژه انجام شود. برای مثال، توسعهدهندهای که به اجرای برنامههای لینوکسی، ارتباطات اترنت و پردازش محلی نیاز دارد، ممکن است Flipper One را مناسبتر بداند.
اما برای کاربردهایی که به قابلیتهای رادیویی داخلی Flipper Zero نیاز دارند، محصول قدیمی همچنان جایگاه متفاوتی دارد.
شرکت سازنده تأکید کرده که Flipper One با هدف توسعه یک پلتفرم سختافزاری و نرمافزاری باز طراحی شده است. برای این پروژه، مستندات فنی و منابع توسعه در اختیار جامعه برنامهنویسان قرار گرفتهاند. با این حال، در زمان انتشار خبر، همه بخشهای نرمافزاری به مرحله نهایی نرسیدهاند. بهویژه در تجهیزات بیسیم و بخشهایی از فرآیند راهاندازی سختافزار، ممکن است همچنان وابستگیهایی به کد یا فریمور اختصاصی وجود داشته باشد.
بنابراین عبارت «کاملاً متنباز» را باید بهعنوان هدف توسعه پروژه در نظر گرفت، نه تأیید مستقل متنباز بودن تمام اجزای محصول نهایی.
کمپین تأمین مالی Flipper One در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ از طریق Kickstarter آغاز شد. قیمت پایه اعلامشده برای یکی از بستههای اولیه، ۳۹۹ دلار است. ماژولهای ارتباطی مانند LoRa، SDR و 5G نیز در بستههای جداگانه ارائه میشوند.
طبق گزارش CNX Software، این کمپین در حدود ۱۲ ساعت نخست نزدیک به ۱۰ میلیون دلار سرمایه از حدود ۱۹ هزار حامی جذب کرده است. این میزان استقبال نشان میدهد محصول توجه قابلتوجهی از جامعه علاقهمندان سختافزار و لینوکس دریافت کرده است. با این حال، باید توجه داشت که Flipper One هنوز بهصورت عمومی تحویل داده نشده است. زمان تخمینی آغاز ارسال محصولات ژوئیه ۲۰۲۷ اعلام شده و امکان تغییر برنامه تولید وجود دارد.
همچنین حمایت مالی در Kickstarter با خرید یک محصول آماده از فروشگاه تفاوت دارد و ریسکهایی مانند تأخیر در تولید یا تغییر مشخصات نهایی را به همراه دارد.
با وجود مشخصات جذاب، چند نکته هنگام ارزیابی Flipper One اهمیت دارد.
جمعبندی
معرفی Flipper One نشاندهنده یکی از روندهای جالب در طراحی سیستمهای امبدد است: ترکیب یک پردازنده قدرتمند لینوکسی با یک میکروکنترلر کممصرف در دستگاهی کوچک و قابلحمل. پردازنده RK3576 اجرای برنامههای لینوکسی، ارتباطات شبکه و پردازش هوش مصنوعی را بر عهده دارد؛ درحالیکه RP2350 وظایف کنترلی و مدیریت بخشهایی از سختافزار را انجام میدهد.
وجود Wi-Fi 6E، دو پورت اترنت گیگابیتی، رابط M.2 و GPIO نیز امکان استفاده از این پلتفرم را در پروژههای متنوع فراهم میکند. برای مهندسان الکترونیک و توسعهدهندگان سیستمهای امبدد، مهمترین نکته آموزشی Flipper One، تقسیم وظایف میان MPU و MCU و استفاده از Embedded Linux در کنار کنترل سختافزاری مستقل است. البته عملکرد نهایی دستگاه و میزان تحقق اهداف متنباز پروژه، پس از عرضه سختافزار تولیدی و انتشار نسخههای پایدار نرمافزار بهتر قابل ارزیابی خواهد بود.
منابع و مراجع
سیسوگ با افتخار فضایی برای اشتراک گذاری دانش شماست. برای ما مقاله بنویسید.